پست وبلاگ

ایده ها چطور در مغز شکل می گیرند؟ (قسمت دوم)

ایده ها چطور در مغز شکل می گیرند؟ (قسمت دوم)

چرا نیوتون در حالی که راحت زیر درخت نشسته بود ایده ی اصلی به ذهنش رسید؟ چرا وقتی سوار هواپیما می شوید یا سوار تاکسی و دقایقی بی حرکت و بدون انجام کاری می نشینید کلی فکر به شما هجوم می آورند؟ یا موقع خواندن نماز مخصوصا نماز جماعت متوجه می شوید که دیروز کلیدتان را کجا گم کرده بودید. بیایید سوال را کلی مطرح کنیم. ما انسان ها وقتی قرار است هیچ کاری نکنیم چه اتفاقی برایمان می افتد؟
وقتی قرار است هیچ کاری نکنیم یک ناحیه پیش فرض به نام DMN (Default mode network) در مغز روشن می شود.. یکی از نواحی اصلی در DMN که PCC نام دارد یکسری فعالیت انجام می دهد. یعنی در زمانی که ما هیچ کاری نمی کنیم و بی حرکت هستیم، مغز ما به طور کامل خاموش نمی شود. شاید خوب باشد بدانید که در خواب نیز مغز ما به طور کامل خاموش نمی شود، فقط زمانی که کسی بمیرد مغز او به طور کامل خاموش می شود. یکی از کارای اصلی که PCC انجام می دهد self refrential procecing است یعنی شروع به روشن کردن حافظه هایی می کند که به خود فرد در ارتباط است. خاطراتی مرتبط با خود فرد. به همین دلیل موقع نماز مخصوصا نماز جماعت میبینین طرف میگه که فلان چیزی که گم کرده بودم را پیدا کردم. در حالت پیش فرض همچنین هیپوکامپ هم فعالیت کار می کند. اینکه طرف هر چیزی را موقع نماز به خاطر می آورد، تقصیر خودش نیست، به خاطر این است که در مغز وقتی ناحیه A روشن میشه، پشت سرش B و C و D هم روشن می شود. مثلا طرف می گوید در ۲ ساعت گذشته هیچ خارشی در سرم نداشته ام، اما موقع نماز شروع به خاروندن می کند. به خاطر این است که نواحی مرتبط به درک درونی ما در حالت پیش فرض روشن می شوند.
خوب. حال یک برگه جلوی دستتان بگذارید و ۲۳*۱۵ را ضرب کنید. زمانی که فعالیت هایی مثل محاسبه کردن یا برنامه ریزی کردن را انجام می دهید ناحیه ECN مغز یا Excutive control network فعال می شود.
حالت DMN یا ECN در مغز مانند الاکلنگ هستند. زمانی که یکی از آن ها بالا باشد، دیگری پایین است. در مغز به همین صورت، زمانی که DMN فعال است، ECN خاموش است، علت این مساله نیز به این صورت است که مغز به دلیل منابع محدود نمی تواند همه کار را همزمان انجام دهد. باید بتواند همان مقدار خون را در زمان های لازم در قسمت های مورد نیاز مغز تقسیم کند.
مطالعات زیادی در حوزه خلاقیت در حال انجام شدن است. کی انسان ها خلاق تر می شوند؟ برگردیم به همان سوال ابتدایی. چرا ارشمیدس در حمام یا نیوتون در زیر درخت به ایده اصلی شان رسیده اند؟ به نظر می رسد انسان ها در وضعیتی که قرار است کاری نکنند یا همان وضعیت DMN یا پیش فرض، خلاقیت بیشتری دارند.
پس باید زمان هایی را در هفته برای قرار گرفتن در حالت پیش فرض در نظر بگیریم.

این متن برگرفته از یکی از جلسات کلاس عصب شناختی دکتر اختیاری می باشد

مطالب مرتبط

درباره ی گروه رفتار

2 دیدگاه در “ایده ها چطور در مغز شکل می گیرند؟ (قسمت دوم)

  1. من فکر میکردم این موضوع که من همیشه قبل خواب و در حالتی که به هیچ مسئله ی علمی فکر نمیکنم بهترین ایده ها به ذهنم میرسن کاملا اتفاقی هست و نمیدونستم این موضوع اثبات علمی هم داره! ممنون واسه مطالب عالیتون، خسته نباشید

  2. سلام، ممنون از مطالب مفیدتون.
    من شخصا روزانه خیلی دچار این وضعیت فکری میشم! یعنی مثلا وقتی شنونده ی تعریف کردن شخصی هستم، یا دارم درس میخونم ، بطور ناخودآگاه حواسم پرت میشه و فکرم پرواز میکنه و متمرکز به یه خاطره یا چیز دیگه ای میشه! آیا این از دست دادن تمرکز، به همین زیادی کار کردن DMN ربط داره یا نه؟!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *